fa بررسی تأثیر برنامه خودمدیریتی مبتنی بر مدل 5A بر شدت خستگی و تنگی نفس بیماران مبتلا به بیماری مزمن انسدادی ریه مراقبت‌هاي پرستاري Nursing Care پژوهشي Research <p>&nbsp;<strong><i> زمینه و هدف: </i></strong><i>در بیماران مبتلا به بیماری مزمن انسدادی ریه تشدید وضعیت، یک چهره برجسته از سیر طبیعی بیماری است و علی&shy;رغم وجود درمان&shy;ها، بیماران همچنان با تجربه تنگی&shy;نفس زندگی می&shy;کنند. به منظور ارتقای سطح سلامت آنان، علاوه بر درمان&shy;های دارویی، مداخلاتی از جمله برنامه خودمدیریتی وجود دارد. لذا این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی یک برنامه خودمدیریتی بر شدت خستگی و تنگی&shy;نفس بیماران مبتلا به بیماری مزمن انسدادی ریه انجام یافته است </i><i>. </i></p> <p><i>&nbsp;<strong><i> روش بررسی: </i></strong><i><i>این کارآزمایی بالینی در مورد 50 بیمار مبتلا به </i><i>COPD </i><i>مراجعه&shy;کننده به کلینیک آپادانا در شهر اهواز در سال 1392 انجام یافت. بیماران برحسب روز مراجعه (فرد یا زوج) به دو گروه مداخله و شاهد تقسیم شدند. گروه مداخله تحت اجرای برنامه خودمدیریتی براساس روش </i><i>5A </i><i>قرار گرفتند و گروه کنترل برنامه&shy;ای دریافت نکردند. تمامی بیماران در ابتدا و پایان 3 ماه از طریق مقیاس شدت خستگی </i><i>FSS </i><i>و مقیاس تنگی&shy;نفس بورگ بررسی شدند. از آزمون کای&shy;اسکوئر و تی&shy;زوجی در نرم‌افزار </i><i>SPSS </i><i>جهت آنالیز داده&shy;ها استفاده شد </i><i>. </i></i></i></p> <p><i><i><i>&nbsp;<strong><i> یافته‌ها </i></strong><i>: </i><i>از نظر میانگین شدت خستگی، در ابتدای مطالعه اختلاف معنا&shy;داری بین گروه&shy;ها دیده نشد. اما در پایان 3 ماه اختلاف معنا&shy;داری بین دو گروه وجود داشت (004 </i><i>/ </i><i>0= </i><i>p </i><i>). همچنین، کاهش آماری معنا&shy;داری در میزان تنگی&shy;نفس بیماران گروه مداخله نسبت به گروه شاهد در پایان 3 ماه دیده شد (۰/۰۰۱ </i><i>p< </i><i>) </i><i>. </i></i></i></i></p> <p><i><i><strong><i>نتیجه‌گیری: </i></strong><i>با توجه به اثربخشی برنامه خودمدیریتی مبتنی بر مدل 5A بر کاهش شدت خستگی و تنگی&shy;نفس بیماران مبتلا به بیماری مزمن انسدادی ریه، می&shy;توان از آن به عنوان روشی بهینه بهره برد و ضمن کاهش هزینه مراجعات مکرر به مراکز درمانی، مشکلات عمده ناشی از بیماری را نیز در این بیماران کاهش داد </i></i></i></p> <p>&nbsp;<strong> Background & Aim: </strong>Exacerbation of the symptoms among patients with chronic obstructive pulmonary disease is a part of the disease&#39;s cycle . Despite having medical treatments, most patients experience severe degrees of dyspnea. Self-management programs can help relieving the symptoms. T his study aimed to assess the effect of a self-management program on dyspnea and fatigue severity in patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD) .</p> <p>&nbsp;<strong> Methods & Materials: </strong>In this randomized clinical trial, 50 patients with COPD referred to Apadana clinic in Ahvaz were recruited into the study. Patients were randomly allocated to control and intervention groups. The intervention group received a self-management program designed based on the 5A model the control group did not receive any intervention. Patients were assessed using the Fatigue Severity Scale and the Borg Dyspnea Scale at baseline and three month later. The Chi-squared test and <i>t</i>-test were used to analyze the data .<strong>&nbsp;</strong></p> <p>&nbsp;<strong> Results: </strong>There was no significant difference between the two groups in fatigue severity at baseline. At the end of the three months, the fatigue severity score differed significantly between the two groups (<i>P</i>=0.004). There was also significant reduction in the patients&#39; dyspnea in the intervention group than the control group after 12 weeks (<i>P</i><0.001) .</p> <p>&nbsp;<strong> Conclusion: </strong>Our program was effective in reducing the COPD symptoms among patients. This simple and non-expensive program can be applied as a beneficial intervention to decline major difficulties of the disease among patients with COPD .</p> <p>&nbsp;<strong>&nbsp;</strong></p> خودمراقبتی, خستگی, تنگی نفس, بیماری مزمن انسدادی ریه self care, fatigue, dyspnea, chronic obstructive pulmonary disease 89 99 http://hayat.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-19&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Heidari مریم حیدری heidari.maryam84 @yahoo.com Yes مربی گروه آموزشی پرستاری داخلی جراحی دانشکده علوم پزشکی آبادان Sadigheh Fayazi صدیقه فیاضی No مربی گروه آموزشی پرستاری داخلی جراحی دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز Hamid Borsi حمید برسی No استادیار گروه آموزشی داخلی دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز Khadijeh Moradbeigi خدیجه مرادبیگی No مربی گروه آموزشی پرستاری کودکان دانشکده علوم پزشکی آبادان Neda Akbari Nassaji ندا اکبری نساجی No مربی گروه آموزشی پرستاری داخلی جراحی دانشکده علوم پزشکی آبادان