Journal of Hayat

fa بررسی اثربخشی برنامه مدیریت خطر بر میزان خطاهای دارویی پرستاران بخش های مراقبت ویژه Effect of risk management program on the rate of medication errors among intensive care unit nurses مراقبت‌هاي پرستاري Nursing Care پژوهشي Research زمینه و هدف: ایمنی بیمار به طور اعم و خطاهای دارویی به طور اخص، از شاخصهای مهم کیفیت مراقبت در بیمارستانها هستند. مدیریت خطر، رویکردی مهم و اصلی برای پیشگیری حوادث ناشی از خطاهای دارویی است. مطالعه حاضر با هدف تعیین اثربخشی برنامه مدیریت خطر بر میزان خطاهای دارویی پرستاران بخشهای مراقبت ویژه انجام گرفته است. روش بررسی: پژوهش حاضر، یک مطالعه کارآزمایی غیرتصادفی از نوع پیشآزمون، پسآزمون با یک گـروه کنتـرل است که در سال 1399 در دو بیمارستان تهران انجام گرفته است. یکی از بیمارستانها بهطور تصادفی، گروه آزمون و دیگری گروه کنترل در نظر گرفته شد. بعد از اعمال معیارهای ورود و خروج، 150 پرستار در این دو بیمارستان (هر گروه 75 پرستار) به روش در دسترس انتخاب شدند. برای گروه آزمون، برنامه مدیریت خطر اجرا شد. ابزارهای جمعآوری دادهها شامل، پرسشنامه جمعیت‌شناختی و شغلی پرستاران، پرسشنامه خودگزارشی خطای دارویی 14 عبارتی ویکفیلد و چک لیست مشاهدهای کیفیت دارو درمانی پرستاران بود. دادهها در مرحله قبل و بعد از مداخله جمعآوری و با نرمافزار SPSS نسخه 16 و آمار توصیفی و استنباطی تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: براساس نتایج آماری آزمون تی‌مستقل در اطلاعات جمعیت‌شناختی و شغلی، همچنین میزان خطاهای دارویی قبل از مطالعه، هر دو گروه یکسان بودند (05/0<p). پس از انجام مداخله، تفاوت میزان خطاهای دارویی در دو گروه به لحاظ آماری معنادار بود (005/0>p) که نشان‌دهنده کاهش خطای دارویی برای پرستاران گروه مداخله نسبت به گروه کنترل است. همچنین نتایج نشان داد که میزان خطای دارویی مشاهده شده در پرستاران بهطور معناداری بیش از خطای گزارش شده توسط آن‌ها است (001/0>p). نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از مؤثر بودن اجرای برنامه مدیریت خطر بر کاهش خطاهای دارویی پرستاران است. اجرای برنامه مدیریت خطر به عنوان راهکاری برای ارتقای دارو درمانی ایمن به پرستاران و دستیابی به مراقبتهای پرستاری ایمن و مطلوب، توصیه میشود.    Background & Aim: Patient safety in general and medication errors in particular are the important indicators of hospital care quality. Risk management is an important and fundamental approach to preventing events caused by medication errors. The aim of this study was to determine the effect of risk management program on the rate of medication errors among intensive care unit nurses. Methods & Materials: The present study was a non-randomized pre-test, post-test study with a control group, conducted in 2020 in two hospitals in Tehran. The hospitals were randomly assigned to either an experimental group or a control group. According to the inclusion and exclusion criteria, 150 nurses (75 nurses in each group) were selected by the convenience sampling method. For the experimental group, a risk management program was implemented. Data collection tools included the nurses’ demographic questionnaire, the 14-item Wakefield medication error self-reporting questionnaire, and the nurses’ medication quality checklist. Data was collected before and after the intervention and analyzed by the SPSS software version 16 using descriptive and inferential statistics. Results: The results of independent t-test showed no statistically significant difference between two groups in demographic information and the rate of medication errors before the study (P>0.05). After the intervention, difference in the rate of medication errors was statistically significant between the two groups (P<0.005), indicating a decrease in medication errors in the nurses of the experimental group compared to the control group. The results also showed that the rate of medication error observed in nurses was significantly higher than the error reported by them (P<0.001). Conclusion: The results showed that the implementation of risk management program was effective in reducing nurses’ medication errors. Implementing a risk management program is recommended to nurses as a way to promote safe medication and achieve safe and desirable nursing care.   مدیریت خطر, خطاهای دارویی, پرستاران, بخش مراقبت ویژه risk management, medication errors, nurses, intensive care unit 318 335 http://hayat.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3626-2&slc_lang=fa&sid=1 Nahid Dehghan Nayeri ناهید دهقان نیری 0000-0003-1594-6790 No Dept. of Critical Care Nursing and Nursing Management, School of Nursing and Midwifery, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran; Nursing and Midwifery Care Research Center, School of Nursing and Midwifery, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه آموزشی پرستاری مراقبت‌های ویژه و مدیریت پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران؛ مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری و مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Maryam Kesheh Farahani مریم کشه فراهانی 0000-0002-5917-3876 No Dept. of Critical Care Nursing and Nursing Management, School of Nursing and Midwifery, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه آموزشی پرستاری مراقبت‌های ویژه و مدیریت پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Fatemeh Hajibabaee فاطمه حاجی بابایی 0000-0002-5176-8816 No Dept. of Critical Care Nursing and Nursing Management, School of Nursing and Midwifery, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه آموزشی پرستاری مراقبت‌های ویژه و مدیریت پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mahmood Sheikh Fathollahi محمود شیخ فتح‌الهی 0000-0003-3536-9273 No Rajaie Cardiovascular Medical and Research Center, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات قلب و عروق شهید رجایی، مرکز آموزشی‌، تحقیقاتی و درمانی قلب و عروق شهید رجایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Mojtaba Senmar مجتبی سنمار senmarmojtaba@gmail.com 0000-0002-6011-4267 Yes Dept. of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran گروه آموزشی پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران