Journal of Hayat

fa بررسی تأثیر ماساژ استروک سطحی پشت بر میزان خستگی و کیفیت خواب بیماران همودیالیزی: یک مطالعه کارآزمایی بالینی The effect of slow-stroke back massage on fatigue and sleep quality in hemodialysis patients: A clinical trial study مراقبت‌هاي پرستاري Nursing Care پژوهشي Research زمینه و هدف: خستگی و اختلالات خواب از شایعترین شکایات جسمی در بیماران همودیالیزی است. یافتن درمانی مؤثر، کم عارضه و مقرون به صرفه جهت تسکین این مشکلات ضروری به نظر میرسد. لذا این پژوهش با هدف تعیین تأثیر ماساژ استروک سطحی پشت بر میزان خستگی و کیفیت خواب بیماران همودیالیزی انجام گرفته است. روش بررسی: در این مطالعه کارآزمایی بالینی تعداد 82 بیمار همودیالیزی در بیمارستان شهید بهشتی آبادان در سال 1397 براساس معیارهای ورود انتخاب و سپس به روش بلوک‌های جایگشتی تصادفی شده با سایز بلوک 4، به دو گروه مداخله و کنترل تخصیص یافتند. گروه مداخله به مدت 12 جلسه تحت ماساژ قرار گرفتند. مقیاس عددی سنجش خستگی 14 نوبت و پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ نیز 3 نوبت توسط هر دو گروه تکمیل گردید. جهت تحلیل داده‌ها از SPSS ویرایش 22 و روشهای آمار توصیفی و تحلیلی (آنالیز واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر) استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که قبل از مداخله همه متغیرهای جمعیت‌شناختی، در دو گروه آزمون و کنترل تفاوت معناداری از نظر آماری نداشتند (05/0<p). معناداری اثر متقابل گروه و زمان در مقایسه نمره خستگی بین دو گروه در طول مطالعه، نشان میدهد که روند تغییرات میانگین نمرات خستگی در دو گروه و در طول زمان مطالعه، متفاوت بوده است (001/0>p). همچنین بین دو گروه، نمره کل کیفیت خواب و دیگر ابعاد کیفیت خواب، به جز دو بُعد کیفیت ذهنی خواب و اختلالات خواب، تفاوت آماری معناداری داشتند (05/0>p). نتیجه‌گیری: مطالعه حاضر نشان داد ماساژ استروک سطحی پشت، سبب بهبود خستگی و کیفیت خواب بیماران همودیالیزی می‌شود. لذا به عنوان یک روش ارزان، مؤثر و بدون عارضه در بیماران همودیالیزی پیشنهاد میشود. ثبت کارآزمایی بالینی: IRCT20181119041702N1   Background & Aim: Fatigue and sleep disorders are the most common physical complaints in hemodialysis patients. It seems necessary to find effective, low-complication and cost-effective treatments to alleviate these problems. The aim of this study was to examine the effect of slow-stroke back massage on the level of fatigue and sleep quality in hemodialysis patients. Methods & Materials: In this randomized controlled trial, 82 hemodialysis patients hospitalized in Shahid Beheshti hospital in Abadan in 2018, were selected based on the inclusion criteria and were allocated to either the intervention or control group using permuted block randomization (4 blocks). The intervention group underwent massage therapy for 12 sessions. The numerical rating scale for measuring fatigue and the Pittsburgh Sleep Quality Questionnaire were completed 14 times and three times respectively, by both groups. Data were analyzed through the SPSS software version 22 using descriptive statistical tests, independent t-test and repeated measures analysis of variance. Results: The results showed that before the intervention, there was no statistically significant difference in demographic variables between the intervention and control groups (P>0.05). Significance of group and time interactions for fatigue score showed that the trend of changes in mean fatigue scores was different in the two groups and over the study time period (P<0.001). Also, there was a statistically significant difference between the two groups in the total score of sleep quality and all sleep components except two components (mental quality of sleep and sleep disorders) (P<0.05). Conclusion: This study showed that slow-stroke back massage improves fatigue and sleep quality in hemodialysis patients. Therefore, it is recommended as an inexpensive, effective and uncomplicated method in hemodialysis patients. Clinical trial registry: IRCT20181119041702N1   ماساژ استروک سطحی پشت, خستگی, کیفیت خواب, همودیالیز massage therapy, fatigue, sleep quality, hemodialysis 59 71 http://hayat.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-653-10&slc_lang=fa&sid=1 Zeinab Raiesifar زینب رئیسی‌فر 0000-0003-3614-2791 No Dept. of Medical Surgical Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran; Student Research Committee, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran گروه آموزشی پرستاری داخلی جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران؛ کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Shahram Molavynejad شهرام مولوی نژاد shahrambaraz@ajums.ac.ir 0000-0003-0113-7263 Yes Dept. of Medical Surgical Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran; Nursing Care Research Center in Chronic Diseases, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran گروه آموزشی پرستاری داخلی جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران؛ مرکز تحقیقات مراقبت پرستاری در بیماری‌های مزمن، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Afsaneh Raiesifar افسانه رئیسی‌فر 0000-0003-3286-2628 No Dept. of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran گروه آموزشی پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران Elham Maraghi الهام مراغی 0000-0003-3556-8838 No Dept. of Biostatistics and Epidemiology, School of Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran 4 - گروه آموزشی آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Mojtaba Vaismoradi مجتبی ویس‌مرادی 0000-0002- 5157-4886 No School of Nursing and Health Sciences, Nord University, Bodo, Norway دانشکده پرستاری و علوم بهداشت، دانشگاه نورد، بودو، نروژ Aliraeza Helalat علیرضا هلالات 0000-0001-8189-1375 No Dept. of Pharmacology, School of Pharmacy, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran گروه آموزشی فارماکولوژی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران