Journal of Hayat

fa مقایسه تأثیر دو نوع چارچوب پیام بهداشتی سودمحور و زیان محور بر آگاهی، خودکارآمدی و خودمدیریتی بیماران دیابتی: کارآزمایی بالینی تصادفی شده Effect of gain- and loss-framed messages on knowledge, self-efficacy and self-management in diabetic patients: A randomized clinical trial مراقبت‌هاي پرستاري Nursing Care پژوهشي Research زمینه و هدف: دیابت شایعترین بیماری متابولیک است که به رفتارهای خودمدیریتی نیاز دارد. هدف این مطالعه، مقایسه تأثیر دو نوع چارچوب پیام بهداشتی سودمحور و زیان‌محور بر آگاهی، خودکارآمدی و خودمدیریتی بیماران دیابتی بوده است. روش بررسی: در این پژوهش کارآزمایی بالینی تصادفی شده، 112 بیمار مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه‌کننده به کلینیک دیابت 17 شهریور شهر برازجان در سال 1396 انتخاب و به 3 گروه پیام سودمحور، زیانمحور و شاهد تقسیم شدند. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش، پرسشنامه بود. اطلاعات در سه مرحله، قبل، یک هفته و 3 ماه بعد از ارایه پیام‌های آموزشی جمع‌آوری و با استفاده از آزمون‌های کای‌دو، تحلیل واریانس یک طرفه و داده‌های تکراری در نرم‌افزار SPSS نسخه 22 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: قبل از مداخله، میانگین نمره آگاهی، خودکارآمدی و خودمدیریتی دو گروه سودمحور و زیان‌محور کم‌تر از گروه شاهد بود. یک هفته و سه ماه پس از آموزش میانگین نمره آگاهی، خودکارآمدی و خودمدیریتی هر دو گروه پیام سودمحور و زیانمحور نسبت به گروه شاهد بیش‌تر شد (001/0p<). طوری که نمره خودمدیریتی یک هفته بعد از آموزش در گروه پیام سودمحور 20/11±26/102، گروه پیام زیان‌محور 73/13±53/111 و گروه شاهد 41/11±75/88 بود و سه ماه بعد از آموزش نمره خودمدیریتی در گروه‌های یاده شده به ترتیب 80/11±58/105، 39/15±72/108 و 51/13±49/88 بود. نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان داد طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی مبتنی بر پیامهای زیان‌محور و به‌ویژه سودمحور میتواند باعث ارتقای آگاهی، خودکارآمدی و رفتار خودمدیریتی در بیماران دیابتی گردد. ثبت کارآزمایی بالینی: IRCT2016122931653N1     Background & Aim: Diabetes is the most common metabolic disease that needs self-management. The aim of this study was to compare the effects of loss- and gain-framed messages on knowledge, self-efficacy and self-management in diabetic patients. Methods & Materials: In this randomized clinical trial (IRCT2016122931653N1), 112 patients with type 2 diabetes referred to the 17th Shahrivar Diabetes clinic in Borazjan in 2017, were divided into three groups including loss-framed message, gain-framed message, and control. The data were collected by questionnaires in three steps; before, one week and three months after intervention. Chi-square test, one way analysis of variance and repeated measures analysis of variance were used to analyze the data on the SPSS software version 22. Results: Before the intervention, mean scores for knowledge, self-efficacy and self-management in loss-framed messages group and gain-framed messages group were lower than control. One week and three months after the intervention, mean scores for knowledge, self-efficacy and self-management in both the loss-framed messages and gain-framed messages groups showed a significant increase compared to the control group (P<0.001). One week after the education, self-management score in the gain-framed messages group was 102.26±11.20, in the loss-framed messages group was 111.53±13.73 and in the control was 88.75±11.41. Three months after the education, self-management score in the mentioned groups were 105.58±11.80, 108.72±15.39 and 88.49±13.51, respectively. Conclusion: The results of this study showed that designing and implementing educational programs based on loss-framed messages and especially gain-framed messages can improve knowledge, self-efficacy and self-management behavior in diabetic patients.     خودمدیریتی دیابت, پیام سودمحور, پیام زیان‌محور, آگاهی, خودکارآمدی diabetes self-management, gain-framed message, loss-framed message, knowledge, self-efficacy 20 34 http://hayat.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1467-2&slc_lang=fa&sid=1 Azita Noroozi آزیتا نوروزی azitanoroozi@yahoo.com 0000-0001-8881-1454 No Dept. of Health Education, School of Health, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran; The Persian Gulf Marine Biotechnology Research Center, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran گروه آموزشی آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران؛ مرکز تحقیقات طب گرمسیری و عفونی خلیج فارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران Elahe Afrazeh الهه افرازه 0000-0002-1685-1972 No Dept. of Health Education, School of Health, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran گروه آموزشی آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران Rahim Tahmasebi رحیم طهماسبی rahimtahmasebi@yahoo.com 0000-0003-2629-5233 Yes Dept. of Biostatistics, School of Health, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran; The Persian Gulf Marine Biotechnology Research Center, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran گروه آموزشی آمار زیستی دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران؛ مرکز تحقیقات طب گرمسیری و عفونی خلیج فارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران